o:9570 Biological reclamation of landscape degraded by surface mine exploitation -case study of coal surface mine “TAMNAVA – ZAPADNO POLJE” Biološka rekultivacija predela degradiranih površinskom eksploatacijom uglja na primeru površinskog kopa „TAMNAVA – ZAPADNO POLJE“ en Abstract: Degraded landscapes, ecosystems out of the natural balance and areas with impaired aesthetic value are just some of the issues man is facing nowadays. Failure to resolve those issues is both luxury and a major threat leading to the degradation of the entire environment. Biological reclamation, phytomediation and other technologies for the recovery of the environment based on the use of plants represent appropriate ways for easy remedy of the consequences caused by surface coal mining. This paper presents a proposed solution for reclamation of a part the disposal site of the open pit coal mine Tamnava – Western field. Biological reclamation ought to enable restoration of the landscape degraded by the surface lignite mining close to its original condition from the pre-mining period. The works undertaken under obligation to incorporate the reclaimed landscape into the structure of the surrounding area in all ecosystem aspects to the maximum extent possible should result in revitalization and reclamation of the degraded landscape in such a manner that, following the lignite exploitation period, it can be reused. Selecting the appropriate dendroflora species, method of setting up the protection zone and technological procedure for soft landscaping of plateaus and slopes will result in restoration and strengthening of natural components, creation of more favorable microclimatic conditions, protection of land from erosion, protection of the open pit surrounding area from air pollution, and creation of visual barriers and habitats for the return of the old and arrival of the new plant and animal species. Izvod: Dregradirani predeli, ekosistemi van prirodne ravnoteže i prostori narušenih estetskih vrednosti su samo jedni od problema sa kojima se čovek danas sreće. Nerešavanje ovih problema predstavlja luksuz i veliku pretnju, koja svakako dovodi do degradacije celokupne životne sredine. Biološka rekultivacija, fitoremedijacija i druge tehnologije za oporavak životne sredine koje se baziraju na korišćenju biljaka, predstavljaju dobar put, kojim bi lako mogle da se saniraju posledice koje za sobom ostavlja površinska eksploatacija uglja. Ovaj rad prikazuje predlog rešanja za rekultivaciju dela odlagališta površinskog kopa „Tamnava – zapadno polje“. Biološkom rekultivacijom treba da se obezbedi privođenje prostora narušenog površinskom eksploatacijom uglja lignita na kopu „Tamnava – Zapadno polje“ do približno prvobitnog stanja pre rudarske aktivnosti. Radovi treba da omoguće revitalizaciju i rekultivaciju degradiranog prostora, tako da on po završetku eksploatacionog perioda može ponovo da se koristi, uz obavezu da rekultivisani prostor bude maksimalno ukomponovan u strukturu okolnog predela po svim delovima ekosistema. Izborom odgovarajućih vrsta dendroflore, metoda osnivanja zaštitnog pojasa i tehnološkog postupka za ozelenjavanje platoa i kosina omogućiće se obnavljanje i jačanje prirodnih elemenata, stvaranje pogodnijih mikroklimatskih uslova, zaštita zemljišta od erozije, zaštita okoline kopa od aerozagađenja, stvaranje vizualnih barijera, kao i staništa za povratak starih i dolazak novih biljnih i životinjskih vrsta. Key words: surface coal mining, degraded landscape, biological reclamation, Revitalization Ključne reči: površinska eksploatacija uglja, degradirani predeli, biološka rekultivacija, revitalizacija 1552101 1821-1046 2026-05-08T09:23:04.977Z 44 yes 46 Nevena Čule 0000-0002-1846-989X 46 Dragana Dražić 46 Milorad Veselinović 0000-0002-2134-7631 46 Ljiljana Brašanac-Bosanac 0000-0002-3324-674x 46 Suzana Mitrović 0000-0003-1855-4418 46 Marija Nešić application/pdf 740930 https://unilib.phaidrabg.rs/o:9570 no yes 1 70 92000001 71A07 Sustainable forestry 67-68 103 116 Beograd: Institut za šumarstvo 2013