2025 application/pdf 4685809 bytes https://unilib.phaidrabg.rs/o:8677 doi:DOI:10.46793/LLE25.143P empatijski odgovor čitalaca, afektivna naratologija, negativni junaci, Ivo Andrić, prozna ostvarenja. readerly empathetic response, affective narratology, negative protagonists, Ivo Andrić, prose works. info:eu-repo/semantics/article Петровић, Маша Љ. Zašto saosećamo sa Alijom Đerzelezom, Mustafom Madžarom, Čelebi Hafizom i Karađozom – empatijski odgovor čitalaca na negativne junake proznih ostvarenja Ive Andrića ЈЕZIK, KNJIŽEVNOST I EMPATIJA startpage: 143 endpage: 156 srp Cilj rada jeste da, oslanjajući se na dostignuća afektivne naratologije i pojedine fenomenološke teorijske uvide, odgovorimo na pitanje zbog čega se javlja fenomen čitalačke empatijske reakcije prema negativnim osećanjima i stanjima likova u Andrićevim pripovetkama „Put Alije Đerzeleza“ (1920), „Mustafa Madžar“ (1923), „Trup“ (1936) i romanu Prokleta avlija (1954). Naša namera je da posredstvom afektivnog čitanja i analitičko-sintetičkog pristupa navedenim delima srpskog nobelovca rasvetlimo šta u negativnom ponašanju aktera fikcionalnog sveta provocira pozitivnu emocionalnu reakciju čitalaca, kao i koje Andrićeve narativne tehnike, ostvarene u datim pripovetkama i romanima, doprinose razvoju empatijskog odgovora čitaoca i jačaju empatijski potencijal likova i narativnih situacija.Uzimajući kao građu za istraživanje prozna ostvarenja nastala na početku piščeve karijere i ona koja se mogu svrstati u fazu poznog stvaralaštva, želja nam je da se na primerima iz teksta pokaže kako se, bez obzira na poetičke mene stvaraoca, empatijski odgovor prema pročitanom nije sustinski promenio, što je još jedan od dokaza umetničke vrednosti i posebnosti Andrićevog stvaralaštva. The aim of this paper is to answer the question of why readers experience empathetic reactions to the negative emotions and states of characters in Ivo Andrić’s short stories “The Journey of Alija Đerzelez” (1920), “Mustafa Madžar” (1923), “The Corpse” (1936), and in the novel The Damned Yard (1954), relying on the insights of affective narratology and selected phenomenological theories. Our intention is to shed light, through affective reading and an analytical-synthetic approach to these works of the Serbian Nobel laureate, on what aspects of the characters’ negative behavior provoke a positive emotional response in readers, as well as which narrative techniques employed by Andrić in the given stories and novel contribute to the development of the reader’s empathetic response and enhance the empathetic potential of characters and narrative situations. By taking as our material prose works written at the beginning of Andrić’s career and those belonging to his late creative phase, we aim to show, through textual examples, that regardless of the author’s poetics changing over time, the empathetic response to what is read has not fundamentally shifted, further confirming the artistic value and distinctiveness of Andrić’s oeuvre. All rights reserved