o:7607 Modeli izbora sudija u evropskim državama Models of election of judges in european countries sr Apstrakt: Nezavisnost sudova predstavlja jedno od osnovnih načela u svim oblicima organizacije vlasti. Uprkos opšteprihvaćenoj proklamaciji nezavisnosti sudske vlasti, njeno efektivno ostvarenje zavisi od mnoštva pravnih garancija, ali i isto tako još većeg broja vanpravnih činilaca, prvenstveno tradicije, pravne kulture, sistema političkih odnosa itd. Jedno je zajedničko, garancije nezavisnosti sudova predstavljaju bez izuzetka ustavnu materiju, ali se njeno obezbeđenje ostvaruje različitim instrumentima, a jedan od osnovnih je način izbora sudija. Otuda se u evropskim državama mogu uočiti najrazličitija rešenja, koja se na osnovu izvesnih zajedničkih elemenata mogu svrstati u nekoliko dominantnih modela. Ipak, pripadnost istom modelu ne obezbeđuje iste efekte u različitim državama. U tom pogledu, u svim razmatranjima stepena ostvarenja nezavisnosti sudova, te institucionalnih slabosti konkretnog sistema, uglavnom se pravi razlikovanje na države sa razvijenom pravnom tradicijom i one koje su krajem prošlog veka promenile svoj politički sistem. Abstract: Court independence is one of the basic principles in all forms of government organization. Despite the generally accepted proclamation of the independence of the judiciary, its effective implementation depends on a multitude of legal guarantees, but also an even greater number of extra-legal elements, primarily traditions, legal culture, systems of political relations, etc. One is common, guarantees of independence of courts represent without exception the constitutional substance, but its security is realized by different instruments, and one of the basic means of election of judges. Hence, in European countries one can notice the most diverse solutions, which, on the basis of certain common elements, can be classified into several dominant models. However, belonging to the same model does not provide the same effects in different countries. In this regard, in all the considerations of the degree of independence of courts and institutional weaknesses of the particular system, a distinction is made between countries with a developed legal tradition and those who changed their political system at the end of the last century. Ključne reči: nezavisnost sudova, nezavisnost sudija, izbor sudija, sudski savet. Keywords: court independence, independence of judges, election of judges, judicial council. 1552100 978-86-6019-075-0 91552100 330229511 2025-05-12T09:32:07.865Z 44 yes 46 Darko Golić Univerzitet Privredna akademija u Novom Sadu, Pravni fakultet za privredu i pravosuđe u Novom Sadu, Novi Sad; University Business Academy in Novi Sad, Faculty of Law for Commerce and Judiciary in Novi Sad, Novi Sad 22878055 0000-0003-2315-5040 application/pdf 196092 https://unilib.phaidrabg.rs/o:7607 no yes 16 70 92000004 211A01 Nezavisnost pravosuđa : zbornik radova XIV međunarodnog naučnog skupa "Pravnički dani - prof. dr Slavko Carić" 14 539 551 Novi Sad : Pravni fakultet za privredu i pravosuđe 2017