o:6582 UTICAJ VAZDUŠNIH POLUTANATA NA PROMENE ASIMILACIONIH ORGANA ČETINARA sr Za delovanje gasovitih polutanata na biljke lisna površina je udarno mesto. List je osnovna laboratorija najvažnijih životnih procesa biljaka (asimilacija, disimilacija, transpiracija idr.), pa je morfoanatomsko-histološka građa asimilacionih organa u funkciji tih procesa. Zbog toga narušavanje ove grade iii pojedinih segmenata, pa čak i na ultrastrukturnom nivou, slabi te osnovne životne funkcije. Biljke reaguju na zagađivače ranije, kada su prema parametrima dosadašnjih klasifikacija potpuno zdrave i bez ikakvih vidljivih oštećenja. Ultrastrukturne promene u organelama ćelija su prvi pokazatelji da neke materije negativno utiču na razvoj biljke. Vrlo su značajna i stereoloska istraživanja koja ukazuju na poreklo zagađivača i način njegovog unošenja u biljku. U radu su izneti početni koraci u ovim istraživanjima na području kolubarskog regiona prikazom osnovnih metodoloških postavki istraživačkog rada na dijagnostici otpornosti drvenastih vrsta na aerozagađenja. The leaf surface is the most exposed to the influence of air pollutants. The leaf is the basic laboratory of the most important life functions (assimilatory, dissimilation, transpiration, etc.) and the morphoanatomical and histological structure of the assimilatory organs has the same function. The destruction of this structure or its segments, even at the ultrastructure level, weakens the basic life functions and the energy of the plant. Plants react already in the very early stage, even when they are fully fit and without any visible damages, according the official classification. Ultrastructural changes of the cell objects are the first sign of the pollution adverse influence. Moreover, the stereological researches are important to show the polluter origin and the method of its penetration into the plant. This paper shows the character of the pollution influence on the plants in the open pit in the Kolubara Basin at the beginning of our research of woody plant resistance to air pollution. aerozagađenje, duglazija. air pollution, Douglas-fir. 1552101 0351-9147 2024-12-13T13:52:03.637Z 44 yes 46 Milorad Veselinović 0000-0002-2134-7631 application/pdf 2962122 https://unilib.phaidrabg.rs/o:6582 no yes 1 70 92000001 2002 71A07 Zbornik radova Instituta za šumarstvo 46-47 23 31 Institut za šumarstvo 2002