o:5690 Oblici sticanja i zaštite prava svojine u pravu Republike Srbije Forms of acquisition of property rights in the law of the Republic of Serbia sr Sažetak: Cilj pisanja rada ogleda se u težnji autora da analizom pozitivnopravnih rešenja u vezi sticanja prava svojine ukažu na pojavne oblike i probleme koji se u praksi javljaju u svezi sticanja prava svojine legalnim putem i načina njene zaštite. Za sticanje subjektivnih prava, gde spada i pravo svojine, neophodno je da se ispune određeni preduslovi koji se tiču postojanja pravnih činjenica na osnovu kojih se pravo svojine može steći. U užem smislu pod načinom sticanja (modus acquirendi) se podrazumeva postojanje samo jedne pravne činjenice, ukoliko se radi o sticanju svojine na osnovu pravnog posla sa vlasnikom. U zavisnosti od toga da li je stvar, na kojoj se stiče pravo svojine, već u nečijoj svojini razlikuju se apsolutno i relativno sticanje svojine, što u krajnjem ishodu utiče i na načine njene zaštite, odnosno vrstu svojinske tužbe koja će se podići. Današnja sudska praksa koristi rimski sistem zaštite svojine, od kojih su dve tužbe za zaštitu svojine, a jedna je državinska. Reivindikacionom tužbom (Actio rei vindicatio) vlasnik stvari zahteva njen povraćaj, dok negatornom tužbom (Actio negatoria) vlasnik tj. držalac zahteva zaštitu protiv uznemiravanja, odnosno, smetanja prava svojine. Publicijanska tužba (Actio publiciana) savesnog držaoca stvari je pak državinskog karaktera jer se ne dokazuje svojina već samo državina. Summary: The aim of writing this paper is reflected in the author’s desire to analyze the positive legal solutions regarding the acquisition of property rights to point out the forms and problems that arise in practice in connection with the acquisition of property rights legally and ways to protect it. In order to acquire subjective rights, including the right to property, it is necessary to meet certain preconditions regarding the existence of legal facts on the basis of which the right can be acquired. In a narrower sense, the method of acquisition (modus acquirendi) means the existence of only one legal fact, if it is an acquisition of property on the basis of a legal transaction with the owner. Depending on whether the thing on which the right of ownership is acquired is already in someone’s property, the absolute and relative acquisition of property differs. Ultimately, that also affects the ways of its protection, that is, the type of property lawsuit that will be filed. Today’s case law uses the Roman system of property protection, two of which are lawsuits for property protection, and one is state lawsuits. With a claim (Actio rei vindicatio) the owner of the thing demands its return, while with a Actio negatoria lawsuit the owner, or the holder, demands protection against harassment, ie interference with property rights. The Actio publiciana lawsuit of a conscientious holder of things is of a possession character because it is not necessary to prove ownership, but only the possession. Ključne reči: pravo svojine, održaj, actio rei vindicatio, actio publiciana, actio negatoria, derivativno sticanje prava svojine Keywords: property right, adverse possession, actio rei vindicatio, actio publiciana, actio negatoria, derivative acquisition of property rights. 1552100 978-86-86121-51-6 91552100 123994121 2024-10-15T08:01:24.146Z 44 yes 46 Nenad Stefanović Pravni fakultet u Novom Sadu, Univerzitet Privredna akademija u Novom Sadu ;The Faculty of Law for Commerce and Judiciary in Novi Sad, The University of Business Academy in Novi Sad 21175655 0000-0002-7899-9585 Goran Milojević Pravni fakultet za privredu i pravosuđe u Novom Sadu ; Faculty o Law for Commerce and Judiciary in Novi Sad person 27326311 0000-0003-3752-9883 application/pdf 288946 https://unilib.phaidrabg.rs/o:5690 no yes 16 70 92000004 211A01 Pravo, nauka i društvo – aktuelna pitanja i perspektive: zbornik radova sa XIX međunarodnog naučnog skupa " Pravnički dani - prof. dr Slavko Carić " 19 215 226 Novi Sad: Univerzitet Privredna akademija, Pravni fakultet za privredu i pravosuđe 2022