o:5437 Nadležnost organa država članica Evropske unije u slučaju prenosa ličnih podataka u treću zemlju Jurisdiction of the national authorities of the EU members states in case of the transfer of personal data in third country sr Sažetak: Evropska unija i njene država članice poseduju razvijeno zakonodavstvo o zaštiti ličnih podataka. Zaštita ličnih podataka građana Evropske unije garantovana je Osnivačkim ugovorima, Poveljom o osnovnim pravima Evropske unije, propisima organa Evropske unije, kao i nacionalnim zakonima država članica. Ovi propisi se primenjuju na sve slučajeve prikupljanja i obrade ličnih podataka na teritoriji Evropske unije. Međutim, razvoj interneta i pojava globalnih društvenih mreža poput Fejsbuka, Instagrama, Tvitera i drugih, briše nacionalne granice i omogućuje multinacionalnim kompanijama koje su vlasnici tih mreža da pohranjuju i obrađuju lične podatke građana iz jedne države u državama gde te kompanije imaju sedište. U tom slučaju postavlja se pitanje nadležnosti nacionalnih organa za zaštitu ličnih podataka države u kojoj se prikupljeni lični podaci njenih građana. Ovo pitanje se pojavilo u predmetu Safe Harbour koji je rešavao Sud pravde Evropske unije po zahtevu za rešavanje prethodnog pitanja irskog suda. Suština pitanja odnosila se na nadležnost nacionalnog irskog komesara za zaštitu ličnih podataka u slučaju prenosa prikupljenih ličnih podataka građana Evropske unije u Sjedinjene Američke Države od strane Fejsbuka. U ovom predmetu se takođe postavilo pitanje da li nacionalni organi za zaštitu ličnih podataka država članica EU imaju ovlašćenje da postupaju i u onim slučajevima u kojima je Evropska komisija proglasila neku treću zemlju za bezbednu luku u kojoj se u dovoljnoj meri garantuje zaštita ličnih podataka građana EU. Presudom Suda pravde potvrđena je nadležnost nacionalnih organa za zaštitu ličnih podataka država članica EU i u takvim slučajevima, ukoliko postoje okolnosti koje ukazuju na opasnost povrede tajnosti ličnih podataka građana EU. U ovom radu autor analizira okolnosti ovog slučaja, kao i posledice ove presude na pitanje zaštite ličnih podataka na globalnim mrežama. Summary: The European Union and its Member States have developed legislation on the protection of personal data.The protection of personal data of EU citizens is guaranteed by the Founding Treaties, the Charter of Fundamental Rights of the European Union, the regulations of the European Union institutions, as well as the national laws of the member states. These regulations apply to all cases of the collection and processing of personal data in the territory of the European Union. However, the development of the Internet and the emergence of global social networks, such as Facebook, Instagram, Twitter and others, deletes the national boundaries and allows multinational companies that own those networks to store and process personal data from citizens from one country in the countries where these companies have headquarters. In this case, it is unclear whether the national data protection authorities of the member state in which the personal data of its citizens are collected have competences to act. This issue arose in the Safe Harbor case, which was solved by the Court of Justice of EU on a reference for a preleminary ruling by the national Irish court. The essence of the issue concerned the jurisdiction of the National Irish Commissioner for the Protection of Personal Data in the event of the transfer of collected personal data of EU citizens to the United States by Facebook. The case also raised the question as to whether the national authorities for the protection of personal data of EU Member States have the authority to act in those cases where the European Commission has declared a third country as a safe harbor in which the protection of personal data of EU citizens is sufficiently guaranteed. The verdict of the Court of Justice confirmed the jurisdiction of national authorities for the protection of personal data of EU Member States in such cases, if there are circumstances indicating the risk of violation of the confidentiality of personal data of EU citizens. In this paper, the author analyzes the circumstances of this case, as well as the consequences of this judgment on the issue of protecting personal data on global networks. Ključne reči: Evropska unija, Fejsbuk, zaštita ličnih podataka, Sud pravde Evropske unije Keywords: European Union, Facebook, personal data protection, Court of Justice of the European Union 1552100 978-86-6019-103-0 91552100 14719241 2024-09-27T08:31:22.342Z 44 yes 46 Vladimir Medović Pravni fakultet u Novom Sadu, Univerzitet Privredna akademija u Novom Sadu ;The Faculty of Law for Commerce and Judiciary in Novi Sad, The University of Business Academy in Novi Sad 5994599 0000-0001-5709-1538 application/pdf 599896 https://unilib.phaidrabg.rs/o:5437 no yes 16 70 92000004 211A01 Pravo i digitalne tehnologije: zbornik referata sa XVI međunarodnog naučnog skupa " Pravnički dani - prof. dr Slavko Carić " 16 92 102 Novi Sad: Univerzitet Privredna akademija, Pravni fakultet za privredu i pravosuđe 2019