application/pdf 120345 bytes srp Ključne reči: primenjeno istraživanje, literarni fenomen, prosvetiteljstvo, Georgije Popović, Dositej Obradović, srpska književnost Key words: Applied research, Literary Phenomens, Enlightenment, Georgije Popović, Dositej Obradović, Serbian Literature Apstrakt: U primenjenim istraživanjima književnih fenomena, najčešće se kreće od istorijskih, socioloških, psiholoških, filosofskih utemeljenja, da bi se dobijena saznanja implementirala u književnoteorijske postulate. Fenomen književnog teksta, koji sublimira etičke i estetičke principe jednog doba ili književne epohe, paradigmatično je ostvaren u epohi prosvetiteljstva, a istraživanje koje bi se pokazalo primenljivim i funkcionalnim, iznosi tvrdnju da su najvažnije ideje evropskog prosvetiteljstva implementirane u srpsku književnost i kulturu, te kao trajni legat, do danas određuju univerzalne vrednosti srpske literature i kulture. O prosvetiteljskim idejama koje su u saglasju sa stavovima francuskih filozofa (Voltera, Monteskjea, Rusoa, Didroa), najbolje svedoče reči Georgija Popovića, čoveka „jako zdrava razuma“, u autobiografiji Dositeja Obradovića, „Život i priključenija“. Georgije Popović eksplicira svoje prosvetiteljstvo kroz ideje jednakosti pred zakonima o potrebi preispitivanja sujeverja i maloveja, važnosti obrazovanja i traganja za istinom, o potrebi stalnog učenja. Episkopa jednako zanimaju pitanja dobrobiti nacije i pojedinca, kao i pitanja položaja žene u društvu. Summary: In applied researches of literary phenomena, it usually ranges from historical, sociological, psychological, philosophical foundations, in order to translate the findings into literary theoretical postulates. The phenomenon of literary text, which sublimates the ethical and aesthetic principles of an era or literary epoch, was paradigmatically realized in the Enlightenment era, and research that would prove applicable and functional argues that the most important ideas of the European Enlightenment were implemented in Serbian literature and culture, and as permanent legate, to this day determine the universal values of Serbian literature and culture. Enlightenment ideas that are in line with the views of French philosophers (Voltaire, Montesquieu, Rousseau, Diderot) are best evidenced by the words of Georgi Popovic, a man of “very common sense”, in Dositej Obradovic’s autobiography, “Život i priključenija”. Georgije Popovic explicates his Enlightenment through the ideas of equality in the laws on the need to re-examine superstitions and weakfaith, the importance of education and the search for truth, the need for constant learning. Bishops are equally interested in the benefits of the nation and the individual, as well as the position of women in society. https://unilib.phaidrabg.rs/o:5002 cobiss:52189705 ISBN: 978-86-89025-57-6 Aplikativno istraživanje književnog fenomena: (na primeru prosvetiteljskih ideja u srpskoj književnosti) Applied research of literary phenomens: (on the example of the enlightenment ideas in serbian literature) Međunarodni tematski zbornik Primenjena istraživanja str. 249-257 All rights reserved Stišović Milovanović, Ana 2021 info:eu-repo/semantics/article