http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode Podatak o licenci preuzet sa http://scindeks.ceon.rs/journaldetails.aspx?issn=2334-6477 Akutna stanja u venskim oboljenjima Emergency conditions in vein disease Halo 194 : naučni časopis urgentne medicine 25(1) Atanasijević, Igor Radak, Đorđe Đukić, Nenad Nešković, Mihailo Babić, Aleksandar Babić, Srđan Matić, Predrag Ilijevski, Nenad 2019 application/pdf 765188 bytes srp info:eu-repo/semantics/review KRATAK SADRŽAJ: Akutna stanja u venskim oboljenjima, flebotromboza i tromboflebiti, globalno su rasprostranjena u opštoj populaciji i predstavljaju značajan uzrok morbiditeta i mortaliteta. Imajući u vidu veliku učestalost udružene pojave tromboze dubokih vena i plućne embolije, oba stanja se označavaju zajedničkim terminom venski tromboembolizam. Rano prepoznavanje prisustva tromboze u dubokom ili površnom venskom sistemu i primena odgovarajuće antikoagulantne terapije sprečavaju potencijalno životno ugrožavajuće tromboembolijske komplikacije. Dijagnoza tromboflebitisa najčešće se postavlja kliničkim pregledom, međutim, sve pacijente je neophodno uputiti na dopler ultrasonografski pregled vena donjih ekstremiteta da bi se isključilo i istovremeno prisustvo tromboze u dubokom venskom sistemu. U dijagnostici venskog tromboembolizma inicijalno se koriste klinički skorovi za procenu bolesnika sa visokim rizikom, kao i određivanje nivoa D-dimera. Pacijenti procenjeni kao visokorizični i sa velikom verovatnoćom prisustva venskog tromboembolizma, uz povišen nivo D-dimera, upućuju se na dalja detaljnija dijagnostička ispitivanja. Direktni oralni antikoagulantni lekovi predstavljaju lekove prvog izbora u terapiji venskog tromboembolizma, s obzirom na to da su udruženi sa manjim rizikom od hemoragijskih komplikacija u poređenju sa antagonistima vitamina K, kao i na komforniju primenu bez potrebe za redovnim monitoringom. Dužina antikoagulantne terapije je najmanje tri meseca u cilju prevencije ranih recidiva, a kod bolesnika sa visokim rizikom za ponovnu pojavu venskog tromboembolizma, neophodno je razmotriti produženo lečenje. Antikoagulantna terapija, pre svega primena niskomolekularnog heparina, uz simptomatsku terapiju nesteroidnim antiinflamatornim lekovima, predstavlja osnovu lečenja tromboflebitisa. ABSTRACT: Emergency conditions in vein disease are deep vein thrombosis or phlebothrombosis and superficial vein thrombosis or thrombophlebitis. They occur globaly in general population and are a significant cause of morbidity and mortality. Since deep vein thrombosis and pulmonary embolism very often come together, they are both reffered to as venous thromboembolism. Early recognition of deep or superficial vein thrombosis is extremely important and therapy with anticoagulants should immediately be innitiated in order to prevent potentially life-threatening thromboembolic complications. Thrombophlebitis is usually diagnosed through physical examination, but patients should be refered to dopler ultrasound of lower extremity veins to rule out the existence of deep vein thrombosis. Venous thromboembolism is initially diagnosed using a clinical scoring system to point out patients with high risk, and also the level of D-dimer in the blood. High risk patients with high probability of venous thromboembolism and high levels of D-dimer are then referred to further diagnostic procedures. Direct oral anticoagulants are the first line of treatment in venous thromboembolism therapy, since they carry a lower risk of haemorrhagic complications that vitamin K antagonists, as well as easier implementation without the need for monitoring. Anticoagulant therapy is used for at least three months in order to prevent early recidives, while patients with high risk of suffering from venous thromboembolism again should be taking prolonged anticoagulant therapy. Anticoagulant therapy, most commonly low-molecular heparin, together with the symptomatic therapy of non-steroid antiinflammatory drugs, is the base for treating thrombophlebitis. https://unilib.phaidrabg.rs/o:2869 doi:10.5937/Halo1901061A cobiss:275406604 ISSN: 2334-6477 Key words: acute conditions, venous disease, phlebothrombosis, thrombophlebitis, clinical scores Ključne reči: akutna stanja, venska oboljenja, flebotromboza, tromboflebitis, klinički skorovi