o:2126 Security pledge on demands and other rights Obezbeđenje zalogom na potraživanjima i drugim pravima sr ABSTRACT: Lien refers to the real right on movables. On the other hand, there is an opinion that the lien on demands (claims) belongs to the contract law. Lien represents a subsidiary right and it serves to secure the main claim. Lien can exist over movable property, immovable property and rights being created on the basis of legal work or court decisions. The Law of Contract regulates the commitment of claims and other rights as a special kind of a pledge coming from the pledge on claims or other rights itself. . A separate subspecies is advocating the claims of the securities. The contract law provides for the duty to preserve claims. It says that a pledgee is obliged to take certain measures necessary for preserving a pledge (e.g. protest bills, submitting a bill lawsuit or suggestion for the execution on the grounds of a valid document in order to stop the flow of obsolescence etc.). A creditor acquires a lien on the claim written on a security to a bearer when it is handed over to him. Pledging of securities receivable upon the order is going to be carried out by endorsement in which it is indicated that the pledge was made to the spout. When the claim becomes due and payable, the pledgee is supposed to charge it. Unlike the mortgage and pledge where the principle of officiality prevails and which are usually realized at the court, in advocating the claims, the collection was left to the lien creditor. The provisions of the Law on Pledge Right of Movable Assets registered in the register are applied to the pledge of intellectual property rights. The pledge on such rights will be entered in the register of the Institution responsible for the intellectual property, e.g. in the trademark register of register patents. By the Law of Contract it has been established the statutory lien in favor of the commissioners of certain rights or claims. REZIME: Založno pravo na stvari stvarno pravo, dok u pogledu založnog prava na potraživanjima postoji mišljenje da je reč o obligacionom pravu. Pravo zaloge spada u sporedna prava i služi za obezbeđenje glavnog potraživanja. Pravo zaloge može postojati na pokretnim stvarima, nepokretnostima i na pravima, i nastaje na osnovu pravnog posla, sudske odluke. Zakon o obligacionim odnosima reguliše zalaganje potraživanja i drugih prava, kao poseban oblik zaloge koja nastaje zalaganjem potraživanja ili drugih prava, dok posebnu podvrstu predstavlja zalaganje potraživanja iz hartija od vrednosti. Zakon o obligacionim odnosima predviđa dužnost očuvanja potraživanja tako što propisuje da je zalogoprimac dužan preduzimati mere potrebne za očuvanje založnog potraživanja, npr. protest menice, podnošenje menične tužbe odnosno predloga za izvršenje na osnovu verodostojne isprave, da bi se prekinuo tok zastarelosti i sl. Poverilac stiče založno pravo na potraživanju upisanom na hartiji od vrednosti na donosioca kad mu ona bude predata, a davanje u zalogu potraživanja iz hartije po naredbi vrši se indosamentom u kome je naznačeno da je predata u zalogu. Naplaćivanje založenog potraživanja o dospelosti, takođe predstavlja obavezu zalogoprimca. Kad založeno potraživanje dospe za naplatu, zalogoprimac je dužan naplatiti ga. Za razliku od hipoteke i ručne zaloge, gde preovladava načelo oficijelnosti, koje se realizuju, po pravilu sudskim putem, kod zalaganja potraživanja, naplata je prepuštena založnom poveriocu. Odredbe Zakona o založnom pravu na pokretnim stvarima upisanim u registar primenjuju se na zalogu prava intelektualne svojine, a zaloga na tim pravima upisuje se u registar zavoda nadležnog za intelektualnu svojinu, npr. u registar žigova ili registar patenata. Zakonom o obligacionim odnosima ustanovljeno je zakonsko pravo zaloge u korist komisionara na određenim pravima, odnosno potraživanjima. Keywords: collateral; right, claim, security; accessoriness Ključne reči: zaloga; pravo, potraživanje, obezbeđenje, akcesornost. Uvodne napomene 1552099 10.5937/ptp1606001K 1552101 0352-3713 2023-05-25T09:34:23.177Z 44 yes 46 Vladimir Kozar Pravni fakultet u Novom Sadu, Univerzitet Privredna akademija u Novom Sadu ;The Faculty of Law for Commerce and Judiciary in Novi Sad, The University of Business Academy in Novi Sad 0000-0002-1189-1545 application/pdf 365182 https://unilib.phaidrabg.rs/o:2126 no yes 16 70 1552253 211A01 Pravo - teorija i praksa 33 4-6 1 16 2016