o:1508 Potreba i ograničenja medijske pismenosti i kritičkog mišljenja u dobu nadzornog kapitalizma Тhe need and limitations of media literacy and critical opinion in the age of supervisory capitalism sr Sažetak: Rad razmatra pitanje savremenog društva koje funkcioniše uglavnom posredstvom novih tehnologija. Ukazuje se na zabludu da je internet obezbedio bezbedan neograničen pristup svetu znanja i informacija i nove modalitete kreativnog izražavanja. Vreme je pokazalo da je korišćenje savremenih tehnologija dovelo do stvaranja novih poslovnih modela koji se definišu kao nadzorni kapitalizam, čija pojava ukazuje na negativne aspekte socijalnih medija. Nadzorni kapitalizam uključuje nadzor i ugrožavane privatnosti pojedinca kroz trgovinu ličnim podacima. Odgovor na ovu pojavu predstavlja potencijalna uloga kritičnog mišljenja i medijske pismenosti. Kritičko mišljenje i medijska pismenost su sagledani u kontekstu nacionalnih strategija i individualnog aspekta, uz identifikovanje postojećih potencijala i ograničenja. Summary: The paper discusses the issue of modern society that functions mainly through new technologies. It points out the misconception that the Internet has provided safe and unlimited access to the world of knowledge and information and new modalities of creative expression. Time has shown that the use of modern technologies has led to the creation of new business models that are defined as surveillance capitalism, the emergence of which indicates the negative aspects of social media. Surveillance capitalism involves overseeing and compromising the privacy of the individual through the trade of personal data. The answer to this phenomenon is the potential role of critical thinking and media literacy. Critical thinking and media literacy are viewed in the context of national strategies and the individual aspect, while identifying existing potentials and constraints. Ključne reči: nadzorni kapitalizam, medijska pismenost, medijsko obrazovanje, kritičko mišljenje Keywords: surveillance capitalism, media literacy, media education, critical thinking 1552099 10.5937/MegRev2201283B 91552100 64393225 1552101 1820-3159 2023-04-02T01:48:46.090Z 44 no 46 Боривоје Балтезаревић Институт за српску културу Приштина – Лепосавић 0000-0002-6798-6981 application/pdf 130983 https://unilib.phaidrabg.rs/o:1508 no yes 21 70 92000001 71A06 Megatrend revija : međunarodni časopis za primenjenu ekonomiju 19 1 283 292 2022