o:10062 Falsifikovanje i zloupotreba bezgotovinskih instrumenata plaćanja i evropski standardi Falsification and abuse of non-cash payment instruments and European standards sr Opšta društvena digitalizacija i dinamične promene življenja, uz sve veću upotrebu i rasprostranjenost „pametnih“ telefona, sa mnogim različitim sadržajima koje nude, dovode do pojave novih relacija između banaka, kupaca i prodavaca, koje se odnose na savremena poslovanja sa platnim karticama. Plaćanja se obavljaju, nezavisno od toga da li se radi o tradicionalnom ili on line poslovanju, a savremeno bankarstvo je u stalnoj potrazi za što optimalnijim načinom plaćanja uz korišćenje novih tehnoloških i komunikacionih rešenja. Transakcije platnim karticama su česta meta za izvršenje krivičnih dela, što nije izazov samo za zakonodavca da postavi pravni okvir zaštite, već i za organe otkrivanja i judikaturu. Evropski standardi koji se formulišu nastoje da odgovore na te izazove, što zahteva i implementaciju u domaće zakonodavstvo. Direktiva Evropskog parlamenta i Saveta 2019/713/EU o borbi protiv prevara i falsifikovanja u vezi s bezgotovinskim sredstvama plaćanja upravo pruža osnov za zaštitu bezgotovinskih instrumenata plaćanja, u skladu sa zahtevima koji se postavljaju u vezi sa plaćanjima danas i kaznenopravnom reakcijom u domaćem zakonodavstvu. General social digitization and dynamic lifestyle changes, with the increasing use and spread of “smart” phones, with many different contents they offer, lead to the emergence of new relationships between banks, buyers and sellers, which relate to modern business with payment cards. Payments are made, regardless of whether it is a traditional or online business, and modern banking is constantly searching for the most optimal way of payment with the use of new technological and communication solutions. Payment card transactions are a frequent target for the commission of criminal acts, which is not only a challenge for the legislator to set up a legal framework for protection, but also for detection authorities and jurisprudence. The European standards that are being formulated try to respond to these challenges, which also requires implementation into domestic legislation. Directive 2019/713/EU of the European Parliament and the Council on the fight against fraud and counterfeiting in connection with cashless means of payment precisely provides the basis for the protection of cashless payment instruments, in accordance with the requirements set in connection with payments today and the criminal law reaction in domestic legislation. KLJUČNE REČI: platne kartice, rizik plaćanja, informatički kriminalitet. KEYWORDS: payment cards, payment risk, IT crime. 1552099 10.56461/ZR_22.DUKPP.03 1552100 978-86-80186-92-4 1552100 978-86-80756-52-3 2026-07-24T07:50:57.474Z 44 yes 46 Zoran Pavlović Pravni fakultet Univerziteta Privredna akademija u Novom Sadu; Univerziteta u Pečuju, Mađarska. 7550823 0000-0002-9625-1298 application/pdf 223803 https://unilib.phaidrabg.rs/o:10062 no yes 1 70 92000004 VII međunarodni naučni skup digitalizacija u kaznenom pravu i pravosuđu 7 31 43 Beograd: Institut za uporedno pravo; Institut za kriminološka i sociološka istraživanja 2022