o:10057 Tumačenje i prevođenje u krivičnom postupku i evropski standardi Interpretation and translation in criminal proceedings and Europen standards sr Apstrakt: Pravo na upotrebu jezika i pisma u krivičnom postupku predstavlja deo prava na pravično suđenje koje pripada svim okrivljenima, bez obzira na to da li govore li i u potpunosti razumeju jezik postupka ili to mogu da ostvaruju kroz tumačenje i prevođenje. Standardi o pravu na upotrebu jezika i pisma ustanovljeni kroz pravila važećeg Zakonika o krivičnom postupku u Republici Srbiji, a precizirani zahvaljujući i izgrađenoj kulturi društva u kome je jedna od karakteristika višejezičnost. Pravo da svako ko je optužen za krivično delo, kroz besplatnu pravnu pomoć tumača ako ne govori jezik postupka realizuje u celosti na teritoriji Srbije. Ustavni i zakonodavni okvir omogućavaju tako implementaciju člana 6 Evropske konvencije o ljudskim pravima u naš krivični postupak. Istovremeno, status zemlje kandidata u članstvo EU obavezuje i na primenu minimalnih standarda o pravu na prevođenje i tumačenje predviđenih Direktivom 2010/64. Presude Evropskog suda za ljudska prava ukazuju na standarde koje već imamo u našoj legislativi i judikaturi, ali se u njima nalaze i konkretne radnje koje moramo dodatno da usvajamo u radu i propisima, kako bi se pravo na upotrebu jezika i pisma u krivičnom postupku kroz tumačenje i prevođenje u potpunosti reflektovalo na pravo na pravično suđenje. Bez permanentnog obrazovanja profesionalaca i u sferi primene prava na tumačenje i prevođenje, moguće intervencije u propisima neće biti od koristi u ostvarivanju prava na pravično suđenje. Abstract: The right to use language and letters in criminal proceedings is part of the right to a fair trial that belongs to all defendants, regardless of whether they speak and fully understand the language of the proceedings or can achieve this through interpretation and translation. Standards on the right to use languages and letters established through the rules of the current Code of Criminal Procedure in the Republic of Serbia, and specified thanks to the built culture of society in which multilingualism is one of the characteristics. The right that anyone accused of a criminal offense, through free legal assistance of an interpreter if he does not speak the language of the proceedings, is fully realized on the territory of Serbia. The constitutional and legislative framework thus enables the implementation of Article 6 of the European Convention on Human Rights in our criminal proceedings. At the same time, the status of a candidate country for EU membership obliges the application of the minimum standards on the right to translation and interpretation provided for by Directive 2010/64. The judgments of the European Court of Human Rights indicate the standards that we already have in our legislation and jurisprudence, but they also contain specific actions that we must additionally adopt in our work and regulations, so that the right to use language and letters in criminal proceedings through interpretation and translation is fully reflected in the right to a fair trial. Without permanent education of professionals in the sphere of application of the right to interpretation and translation, possible interventions in the regulations will not be useful in realizing the right to a fair trial. Ključne reči: pravo na upotrebu jezika i pisma, tumačenje i prevođenje, pravično suđenje, evropski standardi i Direktiva 2010/64, edukacija profesionalaca. Keywords: right to use language and script, interpretation and translation, fair trial, European standards and Directive 2010/64, education of professionals. 1552100 978-99997-969-5-8 2026-07-23T13:23:07.519Z 44 yes 46 Zoran Pavlović Univerzitet Privredna akademija u Novom Sadu, Pravni fakultet za privredu i pravosuđe u Novom Sadu, Novi Sad; University Business Academy in Novi Sad, Faculty of Law for Commerce and Judiciary in Novi Sad, Novi Sad 7550823 0000-0002-9625-1298 application/pdf 2227420 https://unilib.phaidrabg.rs/o:10057 no yes 1 70 92000004 Usaglašavanje pravne regulative sa pravnim tekovinama Evropske unije - stanje u Bosni i Hercegovini i iskustva drugih - zbornik radova 10 10 121 136 Banja Luka : Izdavački centar Banja Luka 2026